1. Thực trạng diện tích rừng.
- Rừng tự nhiên suy giảm: Rừng tự nhiên đang bị tàn phá nghiêm trọng với hàng ngàn héc-ta bị mất đi mỗi năm, diện tích rừng nguyên sinh còn lại chiếm tỷ lệ rất nhỏ.
- Điểm nóng sạt lở: Các khu vực Tây Nguyên và Tây Bắc (như Điện Biên) đang là những điểm nóng về phá rừng đầu nguồn và rừng phòng hộ, trực tiếp làm suy giảm chất lượng hệ sinh thái.
- Áp lực sinh kế: Ngoài các vụ phá rừng có tổ chức để lấy gỗ, tình trạng người dân phá rừng làm nương rẫy hoặc do các lỗ hổng trong quản lý đất đai vẫn tiếp diễn ở nhiều địa phương.
2. Nguyên nhân cốt lõi.
- Khai thác gỗ trái phép: Các đường dây chặt phá rừng quy mô lớn để trục lợi thương mại.
- Mở rộng đất nông nghiệp: Chuyển đổi đất rừng sang đất nông nghiệp, trồng cây công nghiệp hoặc các mục đích kinh tế khác.
- Quản lý và ý thức: Sự buông lỏng quản lý ở một số địa phương và áp lực sinh kế của người dân nghèo sống gần rừng.
3. Hậu quả khôn lường.
- Mất đa dạng sinh học: Phá hủy môi trường sống của nhiều loài động thực vật quý hiếm.
- Biến đổi khí hậu: Làm giảm khả năng hấp thụ carbon, góp phần đẩy nhanh quá trình Trái Đất nóng lên.
- Thiên tai gia tăng: Mất rừng đầu nguồn là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng lũ lụt, hạn hán và sạt lở đất nghiêm trọng tại các khu vực miền núi